Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze
Joseph Haydn

Oorspronkelijke orkestversie

Rond 1785 kreeg Haydn een compositie opdracht van Don José Sáenz de Santa María, marqués de Valde-Íñigo, een mecenas die de decoratie van de Santa Cueva-grot onder de Santo Rosario-kerk in Cádiz (Zuid-Spanje) had betaald. Hij vroeg Haydn om 7 langzame, instrumentale stukken te schrijven die correspondeerden met de Zeven Woorden, die Christus volgens overlevering zou hebben uitgesproken toen hij aan het kruis hing.

Zeven langzame werken – sonates noemde hij ze – bestemd voor de Goede vrijdag dienst in de grotkapel. Haydn beschrijft die dienst zo: “De muren, ramen en pilaren van de kerk waren in zwart gedrapeerd, en slechts één grote lamp in het midden verlichtte de heilige duisternis. Om 12.00 uur ’s middags werden alle deuren gesloten en begon de muziek. Na een toepasselijke inleiding beklom de bisschop de kansel, sprak een van de zeven woorden en gaf er dan een meditatie over. Als die beëindigd was, kwam hij naar beneden en viel knielend voor het altaar neer. Deze tijd werd gevuld door muziek. De bisschop besteeg weer de kansel en verliet hem dan, een tweede, derde keer, enzovoort, en het orkest speelde iedere keer aan het eind van zijn preek. Ik moest met deze situatie rekening houden in mijn muziek.”

Kort nadat hij de opdracht had gekregen bezocht abt Maximilian Stadler Haydn en die beschrijft hoe Haydn aan het broeden was, hoe dit werk aan te pakken.
Hij adviseerde Haydn om te beginnen met het eerst op muziek zetten van de woorden. En dat is wat Haydn deed, daarna viel alles op zijn plaats.

Haydn componeerde zijn zeven laatste woorden oorspronkelijk voor orkest. Dat kan nooit een heel groot orkest geweest zijn, gezien de kleine grotten-kerk waar het werd uitgevoerd.
De zeven woorden worden voorafgegaan door een Introductie en besloten met een kort, hevig presto, Il Terremoto, dat een aardbeving verbeeldt.

Videoconcert vanuit de Waalse kerk Amsterdam
Regie: Marleen Prins

Uitvoeringen

  • Datum / tijd

    Plaats

  • 20-03-2021 - 20:15u
    Videoconert vanuit de Oudhoornse kerk
    in Alphen a/d Rijn